Foto’s door onze fotograaf Robbie Lagast
Momenteel worden in Sharm-el-Sheikh, in het kader van de COP27, belangrijke gesprekken gevoerd over de strijd tegen klimaatverandering. De voorbije twee dagen werd er gesproken over de bescherming van de oceanen en de rol van de maritieme sector. Dit vertaalt zich duidelijk in de lancering van de Green Shipping Challenge waar ook ons land aan deelneemt. Met onder meer de realisatie van de eerste groene scheepscorridor en de eerste groene waterstofproductie op het Afrikaanse continent draagt België hiertoe bij.
Mede om deze reden werd maandag, op de COP27, de Green Shipping Challenge gelanceerd. Deze Challenge moedigt landen, havens, bedrijven en andere actoren die actief zijn in de scheepvaart aan om met concrete projecten te komen, die de scheepvaartsector op koers moet zetten om haar doelstelling te behalen.
De Overeenkomst van Parijs in 2015 bevestigde dat alles op alles gezet moet worden om de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 1,5°C boven het pre-industriële niveau. Op alle vlakken en domeinen moet er daarom gestreefd worden naar een forse verlaging van schadelijke emissies. Ook de scheepvaartsector moet hieraan meewerken. De sector is verantwoordelijk voor 80 % van alle wereldhandel en draagt dus aanzienlijk bij tot de uitstoot van broeikasgassen. Jaarlijks komt er ongeveer 940 miljoen ton CO₂ in de atmosfeer. Dat is ongeveer 2,5% van de totale wereldwijde uitstoot.
De eerste groene corridor
Ook België neemt deel aan de Green Shipping Challenge. Zo werden er twee projecten voorgesteld voor de transitie naar een groene, emissievrije scheepvaart. Als eerste landen ter wereld zorgden België en Zweden voor een groene corridor tussen de North Sea Port in Gent en de haven van Göteborg. Concreet komt dit erop neer dat de scheepvaartroute tussen de twee havens wordt bediend door ‘groen zeevervoer’.
Beide havens doen op dit moment de nodige aanpassingen aan de infrastructuur, voorzien in de invoer en opslag van groene brandstoffen, faciliteren de opslagvoorschriften en zetten met lokale productie een alternatieve brandstofwaardeketen op.
Realisatie van een groene waterstofproductiefabriek
Daarnaast zet België samen met Namibië ook in op de eerste groene waterstofproductiefabriek op het Afrikaanse continent. De fabriek heeft als doel om groene waterstof uit zonne-energie te produceren en deze schone brandstof dan te distribueren, onder meer naar de scheepvaartsector. De industriële knowhow van België zal in combinatie met de Namibische expertise leiden tot de ontwikkeling van hernieuwbare energieparken. Daarbovenop zullen er door het project banen en economische groei gecreëerd worden en wordt verder onderzoek, in samenwerking met de Universiteit van Namibië, gestimuleerd.
Belgische maritieme sector is een pionier voor de blauwe scheepvaart
De ambities van ons land en van minister van Noordzee Vincent Van Quickenborne om de klimaatdoelstellingen in scheepvaart te behalen, stoppen natuurlijk niet bij deze twee projecten in het kader van de Green Shiping Challenge. Ons land is al lang een voortrekker en verdedigt op internationaal vlak een ambitieus CO₂-reductieplan voor de scheepvaart. Meer concreet zullen we streven naar het uitfaseren van broeikasgasemissies tegen 2050. Die plannen gelden in de eerste plaats voor grote schepen van meer dan 5.000 bruto tonnage.
Maar die voortrekkersrol ontslaat ons niet van de verplichting om ook te kijken naar de uitstoot van kleinere schepen. Want daar zit ook het grootste aandeel van de emissies op zee. We hebben daarom vorig jaar een studie laten uitvoeren voor kleine koopvaardijschepen, baggerboten en sleepboten maar ook pleziervaartuigen én vissersschepen. Daaruit bleek dat er ook in deze sectoren heel wat potentieel is om onze uitstoot te reduceren. Onder meer door het gebruik van biofuels of hybride motoren op waterstof en diesel.
Zo brengt de haven van Oostende het personeel voor de offshore windmolenparken over via ‘s werelds eerste waterstof aangedreven CTV (Crew Transfer Vessel), de CMB.TECH Hydrocat 48. Daarnaast zijn onze Belgische reders voorlopers in het investeren in die nieuwe technologieën en brandstoffen. Reeds in 2017 werd de Hydroville gelanceerd, het eerste passagiersvaartuig op waterstof dat vaart op de Schelde. Vandaag worden Belgische schepen gebouwd die klaar zijn om op ammoniak te varen.
Ook op vlak van de handhaving is ons land een voortrekker. België is het eerste en enige land ter wereld dat gebruikt maakt van een sniffervliegtuig voor de controles op vervuiling door schepen. Het vliegt door de rookpluimen van schepen om te hoge uitstoot te detecteren. In andere landen controleert men de uitstoot vooral aan de hand van willekeurige brandstofcontroles in havens. Met het sniffervliegtuig kan veel gerichter gewerkt worden omdat verdachte schepen reeds op zee worden geïdentificeerd. Verder maakten we vorig jaar ongeveer een half miljoen euro vrij om een sensor, die de uitstoot van zwavel, stikstof en CO₂ meet en die op windmolens geplaatst kan worden, te ontwikkelen.
Vincent Van Quickenborne, minister van Noordzee: “Onze zeeën en oceanen herbergen het grootste deel van de biodiversiteit op aarde. Daarbovenop staan ze in voor de productie van voedsel, de creatie van zuurstof en de regeling van het klimaat. Het is daarom cruciaal dat we er alles aan doen om de emissies van onder meer de scheepvaartsector te reduceren. De lancering van de Green Shipping Challenge op COP27 is een grote stap hierin. We schoven als België twee vernieuwende projecten naar voor, die zullen bijdragen aan een propere en groene scheepvaart. Het is belangrijk dat we blijven inzetten op een verdere reductie van onze uitstoot, ook op zee. België speelt samen met onze sterke maritieme sector hierin een absolute voortrekkersrol en zal deze rol blijven vervullen. ”
Wiflried Lemmens, gedelegeerd bestuurder KBRV “De initiatieven in het kader van de Green Shipping Challenge zijn fundamenteel om de eerste grotere golven van verandering teweeg te brengen die zullen moeten resulteren in een vloedgolf die onze sector en onze planeet zo dringend nodig heeft. De kracht van deze Challenge zit hem in het samenwerken van verschillende partijen om synergiën te creëren die resulteren in nieuwe maritieme ecosystemen. Als Belgische redersvereniging kunnen we niet anders dan fier zijn op de projecten en initiatieven van onze Belgische reders. Niet enkel omwille van hun enthousiasme om het tempo van dit transitieverhaal op te drijven, maar ook omwille van hun bereidwilligheid om steeds opnieuw hun opgedane kennis te delen met de bredere maritieme gemeenschap.”
