11.8 C
Knokke-Heist

Homage aan Michel Seuphor en Eduardo Chillida

Kunstgalerij De Mijlpaal heeft gedurende de verlopen 25 jaar sedert haar stichting in 1993,  een aantal spraakmakende tentoonstellingen georganiseerd met het artistiek oeuvre van Michel Seuphor (1991-1999) en Eduardo Chillida (1924-2002).

Beide kunstenaars zijn mijlpalen in en van het kunstforum van de tweede helft van de 20 ° eeuw. De eerste tentoonstelling met werken van Michel Seuphor vond plaats in 1996 in Heusden-Zolder, onder de titel “In het teken van de taal”. Vervolgens werd in 2001, bij de herdenking van de 100 jaar geboorde van Michel Seuphor, de tentoonstelling onder de titel “Abstracte Schilderkunst” georganiseerd.

Een derde tentoonstelling met werken van Michel Seuphor vond plaats in Heusden-Zolder in 2013 , met ondersteuning van de gewaardeerde steun van de erfgenamen Berckelaers.

Eduardo Chillida en Michel Seuphor  namen in 1959 deel aan DOCUMENTA II., Kassel. De sculpturen van Eduardo Chillida moeten een sterke indruk hebben nagelaten op Michel Seuphor, die hierover onder de titel “Arguments pour la sculpture” publiceerde  in Preuves , février 1959, p. 61

Michel Seuphor was reeds voor de Tweede Wereldoorlog een eminent publicist over de toen heersende hedendaagse en abstracte kunst. Hij was de biograaf van Piet Mondriaan, met wie hij een levenslange vriendschap onderhield. Michel Seuphor richtte samen met Geert Pijnenburg in 1920 het tweewekelijks tijdschrift “Het Overzicht” op. (Het Overzicht, 1921-1925). In 1925 schreef hij te Rome het toneelstuk “L’éphemère est éternel”. Dit zou pas 30 jaar later voor het eerst zou opgevoerd worden, met  decors, ontworpen door Piet Mondriaan. In 1930 lag hij aan de basis van de invloedrijke groep internationale groep kunstenaars  “Cercle et Carré”.  Vanaf 1951 tekende Michel Seuphor zijn “dessins à lacune”, die – door tussenkomst van zijn vriend Jean Arp – voor het eerst werden getoond in een kunstgalerie te Parijs.

Vooral door deze werken is Michel Seuphor in de kunstgeschiedenis van de tweede helft van vorige eeuw een mijlpaal geworden. Zijn belangrijk artistiek oeuvre is wereldwijd, zowel museaal als in particuliere verzamelingen, vertegenwoordigd.

Naast een uitgebreid literair en kunsthistorisch oeuvre schreef Michel Seuphor (anagram van Orpheus, pseudoniem door hem gekozen voor zijn bijdragen voor het tijdschrift De Klauwaert na Wereldoorlog I te Antwerpen) op verzoek van Maurice Naessens (directeur van de Bank van Parijs en van de Nederlanden, afgekort Paribas)  het belangrijk werk “De Abstracte Schilderkunst in Vlaanderen” (Arcade 1963).

Nog belangrijke boeken en publicaties van zijn hand zijn:

  • Les évasions d’Olivier Trickmansholm (1939, autobiografie)
  • L’art abstrait, ses origines, ses premiers maîtres (1948)
  • Dictionaire de la peinture abstraite (1957)
  • La sculpture de ce siècle – Dictionaire de la Sculpture moderne (1959)
  • La peinture abstraite, sa génèse, son expansion (1962)

Hij werkte ook mee aan een de bijzondere bibliofiele uitgaven door onder meer Ergo Pers (Ronald Ergo) en De Prentenier (Rein Ergo).

Michel Seuphor was een innemend en bescheiden mens. Hij sprak 14 talen (Nederlands, Frans, Engels, Duits, Italiaans, Spaans, Latijn, Oud Grieks, Grieks, Jiddisch, Indisch, Sanskriet, Japans, Hebreeuws,  ……)

De Mijlpaal mocht hem regelmatig bezoeken in Parijs, op zijn appartement in de  Avenue Emile Zola, en stelde steeds zijn intense ontroering vast bij de poëzie van Guido Gezelle. Michel Seuphor schreef zelf ook klankgedichten, vanuit de overtuiging dat taal vooreerst een veruiterlijking is van klank.

De laatste 20 levensjaren leefde Michel Seuphor – zoals hijzelf dat formuleerde“ –  in rustige eenzaamheid”. Na zijn overlijden in 1999 liet Michel Seuphor een belangrijk oeuvre  na. Zijn uitgebreide bibliotheek en archief werd door de Vlaamse Gemeenschap na zijn overlijden verworven, en bevindt zich nu in het Middelheimmuseum in  Antwerpen, zijn geboortestad.  

Nog recent schonken de kleinkinderen van Michel Seuphor 40 werken van zijn hand aan het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen, dat  – na jaren restauratie en verbouwing – zal heropend worden op 26 september 2022, met bijzondere aandacht aan het werk van Michel Seuphor. 

Ook bijzonder is te vermelden dat net 30 jaar geleden, in Casino Knokke een tentoonstelling plaatsvond rond het artistiek oeuvre van Michel Seuphor, georganiseerd door BVBA Van Langenhove (Gent) met een catalogus, samengesteld door Jan d’Haese, hartsvriend van Michel Seuphor.

Eduardo Chillida (1924-2002) heeft (buiten zijn periode van studies als ingenieur – architect in Madrid en nadien zijn studies tekenen en beeldhouwkunst aan de Academie van Schone Kunsten in Parijs) zijn geboortestad San Sebastian niet verlaten.

Hij realiseerde een indrukwekkend en divers artistiek oeuvre: kleine tot zeer grote sculpturen, in staal, albast, plaaster, hout,  tekeningen, gravitationes (aan koordjes bevestigde tekeningen), een uitgebreid grafisch oeuvre, en vele bibliofiele uitgaven tot boeken met  persoonlijke notities.

Zijn werken bevinden zich wereldwijd in talloze museale en private verzamelingen.

De inspiratiebronnen voor zijn oeuvre waren Johannes van het Kruis  (1542 – 1591),  Martin Heidegger  (1889-1976), en tenslotte Johan Sebastian Bach (1685-1750).

In 2007 organiseerde De Mijlpaal een eerste tentoonstelling met werken van Eduardo Chillida, hierbij gesteund door Mevrouw Pilar Belzunce Chillida, echtgenote van Eduardo Chillida en de kinderen Chillida-Belzunce. De originele werken werden getoond in de waterburcht Alden Biesen te Bilzen, samen met de werken van André Verroken (1939-2020).

Beide kunstenaars ontmoetten elkaar regelmatig tijdens vorige eeuw. De grafische werken werden tentoongesteld in de galerij De Mijlpaal te Heusden-Zolder.  De Mijlpaal verzorgde van deze tentoonstelling een mooie catalogus onder de titel Confessiones, hierbij verwijzend naar de hiervoor genoemde inspiratiebronnen.

Met steun van de familie Chillida werd in De Mijlpaal in Knokke in 2017 een tentoonstelling georganiseerd, en in 2019 werd er opnieuw in Knokke, ditmaal met medewerking van de gerenommeerde kunstgalerie Hauser&Wirth Zurich, en de andermaal de familie Chillida.

De tentoonstelling Hommage Eduardo Chillida en Michel Seuphor is te bezoeken dagelijks vanaf 5 augustus tot 4 september, tussen 14 en 18 uur, en tussen 9 september en 6 november op vrijdag, zaterdag en zondag, eveneens tussen 14 en 18 uur.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Ook dit moet je even lezen