Home Onze Columnisten Plato: Over legale en illegale migratie, mensensmokkel, kusthavens, kosmopolitisme en ... ...

Plato: Over legale en illegale migratie, mensensmokkel, kusthavens, kosmopolitisme en … Jean Raspail

Door Kneistikrant-Columnist: Plato (De auteur is Dr. ethicus en rechtsfilosoof) – Echte naam en adres bekend bij de redactie.

Migratie en immigratie beroeren de gemoederen. Zo zijn de problemen in en rond Zeebrugge genoegzaam gekend. Bleven migranten vroeger “rustig” om zo de overtocht naar Engeland of zelfs Canada niet in gevaar te brengen, dan gaat het nu vooral om jonge mannen die zich vaker laten “opmerken”. Recentelijk kwamen Gran Canaria en Tenerife als vertrouwde bestemmingen voor mensensmokkelaars in beeld. Vele landen weigeren vluchtelingen te erkennen omdat ze al elders binnen de EU reeds de vluchtelingenstatus verworden hebben. De asielcrisis verplaatst zich binnen de Europa. De Europese uitbreiding, de werking van de Europese instellingen en meer bepaald van Frontex en de Schengen grenscontroles maar vooral het ontbreken van degelijke informatie leiden bij de burger tot, in het beste geval onverschilligheid en moedeloosheid en in het ergste geval tot boosheid en afkeer. Stelde Emmanuel Macron niet dat volgens hem, hierin bijgetreden door verschillende analisten, het “einde van Schengen ”wellicht nabij was. Niemand weet eigenlijk hoeveel illegale migranten er momenteel in Europa zijn. En dat is gevaarlijk, want zonder de feiten krijgt polarisatie vrij spel. Voor wie een politiek niet correct werk lezen wil is er “Le camp des saints” van Raspail waar wij het ook even over zullen hebben.

Kofi Annan en Peter Sutherland: Global Compact for Migration

Volgens UNHCR (de vluchtelingenorganisatie van de VN) waren er eind 2019 ruim 79,5 miljoen mensen op de vlucht, waarvan 4,2 miljoen asielzoekers. Internationaal optreden was blijkbaar onvermijdelijk. Onder impuls van de Ghanees Kofi Annan (gewezen secretaris-generaal van de Verenigde Naties) en de Ier Peter Sutherland (bekend bij Goldman Sachs, British Petroleum en de Royal Bank of Scotland) werd een Global Compact for Migration in het vooruitzicht gesteld. Uiteindelijk dienden twee Compacts aangemaakt: een om vluchtelingenstromen beter te organiseren en een tweede om de mensenstromen in het algemeen te faciliteren. Het werd geen onverdeeld succes. Het Global Compact for Migration was het eerste pakket aan maatregelen en zorgde in ons land trouwens voor de gekende politieke crisis.  

De teneur van bepaalde commentaren loog er echter niet om: pleegt West-Europa nu weer een beetje suicide was een van de vragen. Anderen hadden het dan weer over een onevenwichtig document, een catalogus van migrantenrechten. Hier en daar werd ook gewezen op de inflatie van rechten, op de wereldvreemdheid van de bestuurlijke elite … “la boîte à chagrin se rouvre”. Men had het over een document vol jeukzinnen en vrome riedels. Nog andere wezen op de gevolgen van het negeren van de onvrede bij de burgers met als gevolg verdoken volksopstanden zoals de Brexit in Groot-Brittannië, of de toevlucht tot zogenaamde populistische leiders, van Amerika tot Hongarije, en van Polen tot Italië. Het GCM liet leiders van failed states toe om hun problemen te “exporteren”, zodat zij hun beleid rustig verder zouden kunnen zetten. Er werd benadrukt dat vooral het Westen de impact hiervan zou voelen.

Men verbaasde zich over de snelheid waarmee een log apparaat als de Verenigde Naties dit alles had weten uit te werken en sommigen legden de link met het Wereld Economisch Forum in Davos en de wens om internationale migratie te versoepelen. Deze pacten worden gezien als gefundenes Fressen voor de internationale bedrijfswereld. Belangrijk was de vraag of de naties en de burgers van deze naties überhaupt nog zeggingskracht in deze hadden: “Le marché est beaucoup plus puissant que l’État ou que la démocratie”, aldus Jacques Attali, o.a. voormalig raadgever van de Franse president Mitterrand, in een vraaggesprek.

Migratie en immigratie – enkele cijfers

Volgens Statistiek Vlaanderen – Agentschap Binnenlands Bestuur woonden er begin 2020 in het Vlaamse Gewest 6.010.000 personen met de Belgische nationaliteit en bijna 619.000 personen met een buitenlandse nationaliteit. Het aandeel buitenlanders lag daarmee op 9,3% van de totale bevolking. In 2000 ging het nog om 4,9%. De inventarisatie leert ons dat bijna 2 op de 3 van de buitenlanders een nationaliteit heeft van één van de landen van de Europese Unie (zonder België). Het aantal personen met een buitenlandse nationaliteit in Vlaanderen verdubbelde in 20 jaar. Het aandeel personen van buitenlandse herkomst verschilt van gewest tot gewest.

Volgens Statbel, het Belgische statistiekbureau, telde België op 1 januari 2020, 11.492.641 wettelijk geregistreerde inwoners. De Belgische bevolking groeide op jaarbasis aan met 61.235 personen of 0,54%, een groeicijfer dat in lijn ligt met de groei van de vorige jaren. De blijvende daling van het aantal geboorten valt op. Ondanks de dalende trend in het natuurlijk saldo, groeit de  totale bevolking  en dit vooral door de internationale migratie. In 2019 was internationale migratie goed voor 89% van de bevolkingstoename.

Volgens een rapport (2018) van het Federaal Migratiecentrum, Myria, was 20% van de in België verblijvende bevolking geboren met een buitenlandse nationaliteit. Van de 11,3 miljoen inwoners in België had 11,7% een vreemde nationaliteit (vreemdelingen) en had 8,8% een vreemde nationaliteit bij de geboorte (maar had deze de Belgische nationaliteit verworven, d.w.z. het gaat om Belg geworden vreemdelingen).

Gezinshereniging is een belangrijke bron van legale migratie. Het wordt algemeen aanvaard als een mensenrecht (de Europese verklaring van de rechten van de mens, artikel 8, “fair balance”-toets). Volgens de Dienst Vreemdelingenzaken telde men in 2018 een 53.000 mensen die een eerste verblijfskaart kregen om familiale redenen. Hierin zitten ook de in België geboren kinderen van buitenlanders (in 2018 goed voor 17.940).  Bijna de helft van de mensen die via gezinshereniging een verblijfskaart kregen in 2018, was EU-burger: Roemenen en Nederlanders, Fransen, Italianen en Bulgaren. Bij de niet-Europeanen zijn de Marokkanen de grootste groep gevolgd door Indiërs, Afghanen, Amerikanen en Turken.

Mensen zonder wettig verblijf zijn de facto moeilijk registreerbaar. Een groot aantal mensen verdwijnt immers onder de radar. In de Verenigde Staten wordt de zogeheten schaduwbevolking op ongeveer 10 miljoen geschat. Dit aantal zou relatief constant blijven. Wat  Europa betreft kon men onder meer terecht bij het zogeheten Clandestino-project. Deskundigen uit twaalf landen, die samen 80 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigden, werkten samen om mensen te tellen “die het risico lopen een bevel om te vertrekken te krijgen als hun aanwezigheid in een land wordt opgemerkt”. Volgens dit model (2009) kwamen tussen de 1,9 en 3,8 miljoen mensen hiervoor in aanmerking. Dit is een fractie van het aantal inwoners van Europa. De Europese Commissie wilde aanvankelijk via Clandestino een betrouwbare meetmethode ontwikkelen en een databank voeden. (Meer info: CLANDESTINO: Irregular Migration: Counting the uncountable. Data and trends across Europe.). Volgens een rapport van Pew Research Center van eind 2019 “Europe’s Unauthorized Immigrant Population Peaks in 2016, Then Levels Off” telde men in 2017 tussen de 3,9 en 4,8 miljoen illegale immigranten. Het gros is mannelijk en 65 % jonger dan 35 jaar. De helft daarvan is te vinden in het Verenigd Koninkrijk en in Duitsland. Het rapport merkt ook op dat “The total is up from 2014, when 3.0 million to 3.7 million unauthorized migrants lived in Europe but is little changed from a recent peak of 4.1 million to 5.3 million in 2016.”. Volgens Europol werden in 2018 in totaal 17.235 illegalen aangetroffen in België. Het werkelijke aantal illegalen ligt hoger.

Ander en meer cijfermateriaal is te vinden in het Statistisch jaarverslag 2019 van de Dienst Vreemdelingenzaken van de Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken of in het, eveneens zeer recente, “Eindverslag van de Commissie voor de evaluatie van het beleid inzake de vrijwillige terugkeer en de gedwongen verwijdering van vreemdelingen”.

Clandestiene migratie

De voorbije weken werd door de huidige staatssecretaris voor Asiel en Migratie, op vraag van enkele verkozenen, gezocht naar effectieve oplossingen voor de toenemende problemen veroorzaakt door transmigranten o.a. in Zeebrugge. De Scheepvaartpolitie bevestigde ook dat er de laatste tijd een toename van de inbraken in Zeebrugge-dorp is vast te stellen. Of dit enkel toegeschreven kan worden aan illegalen die bv. richting het Verenigd Koninkrijk reizen is niet duidelijk. Er is echter sprake van confrontaties en schade voor het bedrijfsleven. Vrachtwagenbestuurders worden opgejaagd door transmigranten. Snelwegparkings in geheel België worden al langer als opstap-/overstapplaats gebruikt. Ook gloednieuwe voertuigen die bestemd zijn voor de Britse markt worden gebruikt.  Een versterkte samenwerking met de Britse grenspolitie (een UK Border Force is al actief) en de inzet van drones worden in het vooruitzicht gesteld. Er wordt o.m. nagedacht over een “afhandelingscentrum” te Zeebrugge.

Wie uiteindelijk in bv. Zeebrugge of Oostende terechtkomt heeft er al een hele reisweg op zitten. Koeltransporten blijken aan populariteit te winnen. Vorig jaar werden in Zeebrugge bv. vijftien verstekelingen uit een koeltransport gehaald. Zij zouden in de provincie Luxemburg in het transport zijn geraakt. Men herinnert zich ook nog hoe in Essex in een container de 39 lichamen van Vietnamezen werden gevonden. De koelcontainer was via Zeebrugge in Essex geraakt.

Volgens de referentiemagistraat voor mensensmokkel werden dit jaar al meer dan twintig keer migranten uit koeltransporten weggehaald. Ook het mogelijke gebruik van bulkcontainers en de situatie op de snelwegparkings baren zorgen. De door de mensensmokkelaars gebruikte techniek is niet zonder risico. Los van de betrapping is er de kans dat bv. een container niet de verhoopte richting uitgaat of ergens zoekraakt bij het stapelen van de containers op een schip.

Ook andere havens worden met problemen geconfronteerd. Zo wist de Britse politie, midden november nog, voor de kust van Great Yarmouth, een vissersboot te onderscheppen met, naast drie vermoedelijke mensensmokkelaars (een Let en twee Oekraïners) 69 illegalen, vermoedelijk allen afkomstig uit Albanië. De vissersboot was vertrokken vanuit Oostende. De Britse overheid stelt vast dat het aantal pogingen om stiekem overtochten te maken de laatste tijd sterk toeneemt en is van plan om de controle op te voeren en de immigratieregels te verstrengen.

Tussen 1 januari en 31 augustus waagden 6.200 migranten, gebruik makende van bootjes, paddels, kajakken, zelfs reddingsvesten de oversteek. In september telde men er 1.300. Dit is slechts een fractie van de migratie.

Begin november werd bekend dat 2.200 migranten de Canarische Eilanden hadden bereikt. Dit jaar zouden op deze wijze echter meer dan 19.000 migranten deze eilanden hebben bereikt.  De Middellandse Zee blijft eveneens een vaak gebruikte reisroute. Tienduizenden migranten raakten op deze wijze op het Europese continent. Vele bootjes komen uit de Westelijke Sahara en Mauritanië. De vertrekplaatsen werden in kaart gebracht: Tarfaya en Tan-Tan in het zuiden van Marokko zijn enkele van deze plaatsen. Dat de Canarische Eilanden nu meer migranten te verwerken krijgen heeft volgens sommige bronnen te maken met de politieke onrust in de Sahel, met reisbeperkingen en met grensbewaking. Men past de route aan in functie van de risico’s.

Het aantal vluchtelingen stijgt ondertussen explosief. De poging (vanwege een akkoord met Turkije) om de asielprocedure in Griekenland af te handelen leidt tot uitzonderlijke taferelen. De Griekse migrantenkampen kunnen enkele duizenden migranten aan. In werkelijkheid zitten er, volgens bepaalde bronnen, tienduizenden.  De bewoners in de buurt van de opvangkampen in Griekenland, Spanje en Italië, alle verklaringen ten spijt, voelen zich in de steek gelaten door de eigen overheid en door Europa. 

Mensensmokkel: een lucratieve handel.

Mensensmokkel is een florerende business. Zowel het Federaal Migratiecentrum Myria als Europol verwijzen naar het professioneel georganiseerde karakter van de smokkel business.  In 2016 slaagde Europol er in de activiteiten van 17.000 smokkelaars, die via Facebook hun aanbod verzorgen, in kaart te brengen. Kunnen worden besteld: smokkeltrajecten, documenten, schijnhuwelijken. Kostprijs van een smokkelopdracht per persoon (jong of oud) reisroute en soms ook de slaagkans worden vermeld. Viber, Skype, WhatsApp zijn communicatiemiddelen.  Het businessmodel van de smokkelaars doet het prima.

Eerder werd bekend dat mensensmokkel goed is voor een gigantische jaarlijkse omzet. Kostprijs van een route naar het Verenigd Koninkrijk: van enkele duizenden euro tot 12.000 en meer euro. Dit bedrag wordt in schijven betaald. Een trip zonder aankomstgarantie is goedkoper dan een reis met garantie. Het restbedrag betaalt men vaak in het Verenigd Koninkrijk.

Het meest weerzinwekkende is het systeem van zogeheten schuldslavernij! De betaling zelf verloop o.a. via het zogeheten “hawala-bankieren”:een parallel ondergronds banksysteem. Sommige mensensmokkelaars en handelaars hebben een systeem om het cash geld van België terug naar Afrika te krijgen. Volgens Europol bedraagt de totale wereldwijde omzet van mensensmokkel (2015) zelfs 3 tot 5 miljard euro.  

90 % van de illegalen maakt gebruik van deze maffieuze groepen. Deze illegalen zijn vooral jonge mannen. Soms hebben ze asiel aangevraagd in een ander EU-land, sommigen hebben zelfs al een beschermingsstatus in een ander EU-land. Anderen verdwijnen onder de radarschermen. Zoals echter terecht in een recente (Nederlandse) beleidsbrief wordt verduidelijkt is mensenhandel vooral een haaldelict: “Anders gezegd, je ziet het pas als je ernaar gaat zoeken” (Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s – Directie Politieel beleid en taakuitvoering. 18/11/2020).

Een mensensmokkelbende wordt geleid door mensen in gesloten netwerken in het land van herkomst én door mensen in het land van bestemming. De meeste smokkelbendes zijn zeer goed georganiseerd en gespecialiseerd (drugs, wapens, sigaretten, mensensmokkel). Sommigen zijn echter actief op verschillende terreinen. Op de heenweg naar het Verenigd Koninkrijk worden bv. drugs en mensen vervoerd, op de terugweg sigaretten brengt men andere goederen meer. En wat de tussenetappes betreft wordt gewerkt met lokale bendes. In elk land heeft men safehouses en gebruikt men specifieke transportmiddelen.

De mensensmokkelaars schuwen het niet te manipuleren. In enkele landen is het vermoeden gerezen dat bepaalde steungroepen geen “propere handen” hebben. Ook het Europese grensagentschap Frontex staat kritisch tegenover het optreden van bepaalde groepen. Dit werd o.m. door onderzoeksjournalisteLinda Polman in haar bekende werk “De crisiskaravaan” beschreven. Opmerkelijke vaststelling: de hulpindustrie is uitgegroeid tot de vijfde economie ter wereld.

Uitbuiting is schering en inslag. Migrantren bouwen vaak schulden op bij mensensmokkelaarsen en dit maakt hen extra kwetsbaar voor o.a. arbeidsuitbuiting. Seksuele exploitatie is ook een feit. Een  rapport van de Verenigde Naties dat minderjarigen op weg naar Europa soms worden gedwongen tot seks. De vluchtelingenorganisatie UNHCR merkte op dat zogeheten (verplichte) “overlevingsseks” zowel bij vrouwen als bij kinderen vaak voorkomt. Huisjesmelkerij komt regelmatig voor. De wooninspectie treft vaak vluchtelingen aan in woningen die gerust onder de noemer krot kunnen worden gestopt.

Zodra mensenhandelaars de indruk hebben dat er een onderzoek naar het reilen en zeilen van bepaalde personen bezig is verbergen ze smokkelwaar, verplaatsen ze hun smokkelcircuit of laten ze bv. een betrokken bedrijf in faling gaan. In geval van veroordeling moet immers vermeden worden dat iets in beslag kan worden genomen.

Justitie wil daarom deze criminele bendes treffen daar waar het pijn doet: de portemonnee. In een vraaggesprek met de Krant De Standaard wijst een procureur-generaal op de mentaliteit van deze criminelen: Zulke criminelen zien een celstraf als een accident de parcours”, verlaten na afloop ons land en tellen hun honderdduizenden euro’s winst uit. Ze moeten voluit getroffen worden waar het pijn doet: in hun portemonnee. Meer dan gevangenisstraffen rendeert de financiële aanpak van deze benden en hun kompanen.

Le Camp des Saints

In een column in de Volkskrant betoogde Martin Sommer dat migratie een moderne vorm van revolutie is: wie tegenwoordig een andere samenleving wil, stapt op een boot. Maar aan de overkant wonen wel mensen die nergens om hebben gevraagd.  Niet iedereen komt trouwens naar het Westen voor de democratie.

Onwillekeurig doet deze opmerking denken aan de dystopische roman van de enkele maanden geleden overleden auteur Jean Raspail: “Le Camp des Saints”. Deze roman uit 1973 zou nu niet enkel als profetisch worden beschouwd (was dat wel de bedoeling van de auteur?), hij achtervolgde de schrijver nog geruime tijd na het verschijnen. Het boek werd – in de zeventiger jaren van de vorige eeuw – eerder ongepast bevonden. Raspail schuwde  inderdaad de contramine niet. Naar hedendaagse “politiek correcte normen” gemeten zou Raspail anno 2020 echter zowel vermaledijd worden als het risico lopen voor de rechtbank te worden gedaagd. Het werd een cultboek.

“Le Camp des Saints” handelt over een massale instroom van verpauperde migranten en gelukzoekers die na een hele reis uiteindelijk, via de Franse Zuidkust, Europa willen binnenkomen. Pogingen om onderweg de vloot te doen terugdraaien worden snel stopgezet.  Het Westen, weliswaar op de hoogte van het feit dat de vloot uiteindelijk koers zet richting Europa, is politiek verward. De leiders van diverse West-Europese landen wachten geduldig af: “Not on my beach” lijkt het credo. Tot de vloot voor de Franse kust aanmeert of beter strandt. De Franse politici (die er soms een dubbele agenda op nahouden) zijn niet bij machte een strategie te ontwikkelen met het oog op het terugsturen van deze gigantische vloot. Politici, hulporganisaties, kerk en doorgeslagen do-gooders zijn van oordeel dat het allemaal niet zo’n vaart lopen kan. Activisten van diverse pluimage heten de instroom welkom. De bewoners van de Franse Azurenkost vluchten alvast. Gesterkt door deze massale instroom zijn in de Franse grootsteden opmerkelijke taferelen te zien. Anarchie doet zijn intrede. De weinige militairen en burgers die vragen hebben bij het verdwijnen van hun vertrouwde leefwereld en de abdicatie van het Westen en die uiteindelijk toch nog in het verzet gaan en de instroom proberen te counteren worden door de Franse overheid, hun overheid, gedood. Ook Zwitserland – toevluchtsoord van de weldenkende elite – dat als enig land de grenzen gesloten poogt te houden moet, onder internationale druk, zijn autonomie opgeven. Heeft het Westen immers geen ereschuld af te lossen?

Schandaalwerken … het kan verkeren

Het Boek van Raspail “Le camp des saints” zou in 2011 (migratie was een hot item geworden) opnieuw worden uitgegeven. Deze heruitgave werd vergezeld door een nieuwe introductie. Het boek werd recentelijk in het Nederlands vertaald onder de titel “De ontscheping”.

Voor de romanticus die Raspail is, is het duidelijk: als wij onze leefwereld de moeite niet waard vinden om te verdedigen, dan zullen we genadeloos in de hoek worden gedrukt. Dit onderwerp komt terug in zijn ander werk waar hij culturen verdedigt. Het werk van royalist Raspail ademt een zekere heimwee uit, een heimwee naar de teloorgegane Franse waarden. Een literair criticus omschreef Raspail als “historicus van de toekomst”.

Ergens doet dit werk ook denken aan het boek van Houellebecq “Soumission” waarin de auteur beschrijft hoe Frankrijk het eerste islamitische land van Europa wordt. Ook hier werd de auteur gezien als een onheilsprofeet. Zijn recenter boek “Serotonine”werd door sommige lezers dan weer gezien als een profetisch boek waarin hij de opkomst van de rebellerende gele hesjes wist te voorspellen. Dat iemand in een roman eenvoudigweg de Westerse samenleving op de korrel neemt nodigt snel uit om de auteur te kwalificeren.

Het zou Jean Raspail echter oneer aandoen zijn literair oeuvre te beperken tot dit “schandaalwerk”. Hij schreef vele romans, waaronder avonturenromans en lezenwaardige reisverhalen waar wij zich profileert als antropoloog. Hij kreeg ondermeer de “Grand Prix du Roman de l ‘Académie Française”, de “Grand prix Jules Verne”, de “Prix Combourg” en de “Prix Daudet”. Van zijn boeken werden ontelbare exemplaren verkocht.

Men kan zowel dit werk van Raspail als bv. de boeken van Houellebecq ook lezen als het werk van onafhankelijk denkende schrijvers die, wars van enige etiquette, vragen om met hen even stil te staan en na te denken over iets dat hen getroffen heeft: vergeet even de absolute zekerheden en waarheden, verken, wees nieuwsgierig.

Raspail heeft uiteindelijk allerlei beschuldigingen moeten slikken: rechts-extremist, onverbloemd racist, werden zijn voornamen.  Het vermoeden bestaat dat dit werk Raspail een zitje in de Académie française heeft gekost. Ook Alain Finkielkraut, auteur van o.a. “L’identité malheureuse” of van “La défaite de la pensée (een aanrader)mocht op tegenstand rekenen toen hij kandidaat was voor de Académie française.

Nu, de lijst van bekritiseerde schrijvers (zie recentelijk Jef Geeraerts), niet – correcte films of series (Little Britain of Fawlty Towers) of zichzelf censurerende auteurs groeit aan. Voeg dit boek dus maar toe aan de werken die op de Index librorum prohibitorum stonden of de werken die anno 2020 terug te vinden zijn op de lijst opgesteld voor de Banned Books Week.  Leest u dus maar Salman Rushdie, Jan Cremer, Vladimir Nabokov, Willem Frederik Hermans, Desiderius Erasmus, Donatien de Sade, Bret Easton Ellis, Kurt Vonnegut, D. H. Lawrence, Emile Zola, Aldous Huxley of Alberto Moravia. Zij werden ooit als “te mijden” gecatalogeerd en verboden. De BBC heeft zelfs een interessante collectie ooit onaanvaardbare liederen samengesteld. Zo was het nummer van Shirley Bassey “Burn My Candle” ooit niet uit te zenden.Het kan verkeren.

Reden te over om deze auteurs te lezen en de verboden nummers te beluisteren … maar ook om betrouwbaar cijfermateriaal en analyses over migratie, immigratie of mensensmokkel op te zoeken en te ageren tegen malafide praktijken.

Hierboven kon u een opiniestuk lezen. Zelf schrijven kan natuurlijk ook. Stuur uw opiniestuk naar: redactie@kneistikrant.be

Wat is een opiniestuk?

  • Weerspiegelt de mening van de auteur
  • Subjectief
  • Al dan niet gebaseerd op feiten
  • Vrijheid van meningsuiting (verregaand beschermd, uitzondering: laster en eerroof)
  • Maatschappelijk debat aanzwengelen / sturen

1 REACTIE

  1. Het boek van Jean Raspaille werd prachtig vertaald door de bekende schrijver uit onze gemeente Jef Elbers. Het vertaalde boek heet ” Het kamp der heiligen” bij uitgeverij Egmont. Leest als een boeiende thriller.

Comments are closed.

- Advertisment -

Lees ook dit

Recente reactie van onze lezers