11.8 C
Knokke-Heist

Vanuit Zeebrugge kan waterstof via pijpleidingen naar de eindgebruikers worden vervoerd

Af en toe is de som van één plus één drie. Extra toegevoegde waarde realiseren is ook de uitgesproken ambitie van Port of Antwerp-Bruges. Die wil zich in te toekomst opwerpen tot dé groene-energiepoort van West-Europa. ‘Dankzij verschillende troeven in Antwerpen en Zeebrugge’, zegt Didier Van Osselaer, Sustainable Transition Manager.

Port of Antwerp-Bruges maakt zich sterk dat ze kan uitgroeien tot de groene-energiehub van Europa?

DIDIER VAN OSSELAER: ‘Op termijn moet de haven volledig loskomen van alle fossiele energiebronnen. Alleen zo kan een klimaatneutrale samenleving ontstaan. We kunnen groene energie uiteraard deels in Europa opwekken, maar voor een zeer energie-intensieve regio als de onze zal het lokale aanbod wind- en zonne-energie niet volstaan om de omslag tijdig te kunnen maken. We moeten die groene energie dus ook buiten Europa halen, en dan komt een energiedrager zoals waterstof nadrukkelijk in beeld. De haven beschikt bovendien over enkele stevige troeven voor de import van grote volumes waterstof. In Zeebrugge maakt de directe ligging aan zee de opvang van grote volumes waterstof mogelijk om naar gebruikers in onze buurlanden te transporteren. Antwerpen beschikt daarnaast over verscheidene terminals om waterstof te ontvangen en grote industriële bedrijven actief die waterstof als energiebron inzetten.’

Niet alle waterstof is groen en duurzaam. Waarin zit het verschil, en hoe groen zal de waterstof zijn die jullie willen importeren?

DIDIER VAN OSSELAER: ‘Er bestaan verschillende soorten waterstof. Grijze waterstof ontstaat op basis van fossiele brandstoffen. Bij de productie ervan komen broeikasgassen vrij, dus niet bepaald duurzaam. Bij blauwe waterstof wordt CO2 afgevangen en opgeslagen. Maar ook hier is geen sprake van volledige klimaatneutraliteit, aangezien blauwe waterstof hoofdzakelijk gebruikt wordt voor de productie van fossiele energiebronnen. Ons streefdoel is groene waterstof die volledig op basis van hernieuwbare energiebronnen tot stand komt. In Antwerpen kunnen verschillende terminals vloeibare waterstofdragers als ammoniak en methanol meteen ontvangen. In Zeebrugge biedt de rechtstreekse toegang tot de zee voordelen om zowel grote volumes gasvormige als vloeibare waterstofdragers te ontvangen. Door die vloeibare dragers vervolgens te splitsen in waterstof en zuurstof kan de groene waterstof via pijpleidingen naar de eindgebruikers in een zeer ruim hinterland vervoerd worden. Die grote volumes groene energie zouden dan het begin betekenen van een duurzame waterstofeconomie buiten onze haven.’

Vanwaar zal de groene waterstof worden ingevoerd?

DIDIER VAN OSSELAER: ‘Bij deze keuze spelen heel wat factoren een belangrijke rol. De afstand tot Antwerpen en Zeebrugge, de stabiliteit van het lokale politieke regime en – uiteraard – de aanwezigheid van wind en zon. Chili, Oman en Namibië bijvoorbeeld beschikken over een ideaal klimaat hiervoor. Het rendement van wind- en zonne-energie ligt in deze regio’s zo hoog en de productie van groene waterstof is daar vrij goedkoop, wat de transportkosten naar België kan compenseren.

Welke technische obstakels zijn er vandaag nog om deze ambitieuze plannen concreet te realiseren en wat is de vooropgestelde timing?

DIDIER VAN OSSELAER: ‘Tegen 2025 hopen we de eerste grote schepen met afgeleide vormen van waterstof zoals ammoniak of methanol, de zogenoemde waterstofdragers, te ontvangen. In eerste instantie zal dat in Antwerpen zijn, waar we al over flink wat opslagcapaciteit voor methanol en ammoniak beschikken. Daarnaast mikken we op de aanleg van een waterstofpijpleiding. Daarvoor komt Zeebrugge in beeld. Vandaag zijn we volop bezig met onderzoek: Hoeveel volume zal er nodig zijn? Waar kunnen problemen opduiken? Is er nood aan extra investeringen? Enzovoort. Inmiddels hebben Colruyt Group en Fluxys de krachten gebundeld voor een site in Zeebrugge voor de lokale productie van groene waterstof. Met dit pioniersproject streven ze op termijn naar een productie van 25 megawatt aan groene energie. Ook die waterstof zal vanuit Zeebrugge naar Antwerpen en het verder hinterland getransporteerd worden. Tegen 2030 willen we bovendien ook Duitsland met groene waterstof bevoorraden. Daarvoor lopen vandaag al verschillende gesprekken.

‘We moeten groene energie ook buiten Europa halen, en dan komt waterstof duidelijk in beeld.’

Op kortere termijn koesteren jullie ook ambitieuze plannen om de CO2-uitstoot in Antwerpen stevig te reduceren via de massale afvang en opslag van CO2?

DIDIER VAN OSSELAER: ‘Inderdaad, en in dat opzicht was de oprichting van het consortium Antwerp@C een belangrijke stap. Een aantal toonaangevende industriële bedrijven engageren zich daarmee om tegen 2030 de helft van alle CO2-emissies in de haven af te vangen en op te slaan, waardoor we een belangrijke stap voorwaarts zetten in het klimaatneutraal maken van de haven. Vandaag wordt in gespecialiseerde installaties in de haven al grijze waterstof geproduceerd, maar daarbij wordt de CO2 niet afgevangen. Door deze waterstofproductie aan Antwerp@C te koppelen, kan er blauwe waterstof worden geproduceerd. Maar belangrijker is dat we hier potentieel 18 miljoen ton CO2 of ongeveer 17 procent van de totale Belgische CO2-uitstoot uit de lucht halen. Het project Kairos@C van Air Liquide en BASF voor de afvang en opslag van CO2 luidt de kentering in. Dankzij de Europese miljoenensubsidies kunnen die bedrijven CO2-afvangers plaatsen bij enkele van hun installaties. De opgevangen CO2 exporteren ze vervolgens naar lege gasvelden op zee of die wordt hergebruikt.’

Met alle debatten over energie en klimaat is jullie ambitie om uit te groeien tot de groene-energiepoort van West-Europa van groot belang, ecologisch én strategisch. Hoe ver reiken die plannen concreet?

DIDIER VAN OSSELAER: ‘Het is lastig om dat nu al in concrete volumes te vertalen, maar in de Belgische waterstofstrategie wordt tegen 2050 een importvolume van zowat 150 terawattuur aan waterstof voor de Belgische industrie naar voren geschoven. Om een idee te geven: dit komt ongeveer overeen met ons totale aardgasverbruik van vandaag. Daarnaast zou ons land nog eens het dubbele daarvan kunnen doorvoeren naar andere landen. Europa ambieert dan weer om tegen 2030 al 10 miljoen ton waterstof te importeren. De plannen die nu op tafel liggen zijn dus erg ambitieus. Het is vandaag nog te vroeg om – met uitzondering uiteraard van een aantal grote industriële sectoren – al exact te voorspellen waar die enorme volumes aan waterstof nu precies zullen worden ingezet. Toch lijkt het vrij zeker dat onder meer de luchtvaart, de scheepvaart en een groot deel van de industrie op termijn waterstofdragers zoals methanol, ammoniak of synthetische kerosine op basis van waterstof zullen omarmen. Om in al die noden te kunnen voorzien, zullen we niet voldoende hebben aan onze lokale productie van groene energie.’

De energietransitie reikt uiteraard een heel stuk verder dan de import of productie van groene waterstof of het afvangen van CO2. Hoe proberen jullie ook op andere vlakken een stuk duurzamer te worden als haven?

DIDIER VAN OSSELAER: Voor de lokale productie van groene energie willen we sterk blijven inspelen op windenergie door turbines. In Zeebrugge zorgt de directe ligging aan de zee voor een omvangrijk windrendement. De geproduceerde groene energie vloeit deels naar het net, maar ook haventerminals kunnen een graantje meepikken. Met het walstroom-principe hopen we tegen 2030 dan weer grote passagiers-en containerschepen volledig op duurzame stroom te laten draaien zodat hulpmotoren overbodig worden en het aandeel stikstof-en CO2-emissies in de haven te reduceren. Het uitwerken van initiatieven in het kader van energietransitie vergt bovendien veel onderzoek en expertise. Wij willen onze kennis dan ook graag delen op NextGen Demo, een grote demozone van zowat 2 hectare binnen het NextGen District. Die zal worden ingericht op de voormalige Opel-site in Antwerpen, uitgerust met alle nodige infrastructuur. De eerste twee concessieovereenkomsten werden begin dit jaar toegekend, in juni kwamen er nog twee spelers bij. Ook zo hopen we onze maatschappelijke rol verder te ontplooien.’

1 REACTIE

  1. Voor wat die waterstof betreft staat alles nog in de kinderschoenen en betreft het alleen plannen. Wat als er deze winter zo goed als geen gas meer geleverd wordt? Zal Europa Oekraïne dan nog steunen in een oorlog die nog jaren en jaren kan duren of zal de EU zwichten voor oligarch, dictator en despoot Poetin? Of kan er door Fluxys elders gas aangekocht worden en niet alleen aan Quatar zoal nu het geval is. De Amerikaanse aanvoer betrof maar enkele schepen. Het Russische Yamalgas komt ook nog op regelmatige basis de Zeebrugse haven binnen maar voor hoelang nog? Dat gas is dan wel meestal voor de uitvoer en niet voor België maar de EU bestaat uit 27 landen en dat “blok” moet behouden blijven. De vraag is of dat zal lukken of dat Poetin toch aan het langste eind zal trekken met alle gevolgen van dien. Dan kan de EU zijn “vazal” worden en alles doen wat hij vraagt. Dit laatste is een echt doemscenario!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

Ook dit moet je even lezen